Las Svib 1866-2011

Na północ od Chlumu znajduje się kolejne słynne miejsce - las Svib (Swiepwald), w którym pruska 7 Dywizja generała von Fransecky'ego walczyła z elementami II i IV Korpusów Austriackich. Pomimo 3-4 krotnej przewagi, Austriakom nie udało się wyprzeć przeciwnika z lasu, a ich zaangażowanie w walce o wysuniętą pozycję ogołociło z wojsk północną flankę armii, na którą w drugiej fazie bitwy uderzyła 2 Armia Pruska, dowodzona przez księcia Fryderyka Wilhelma.
Na przebieg walk w lesie bez wątpienia miała wpływ niezwykle zróżnicowana rzeźba terenu. Podobnie jak całe pole bitwy pod Sadową, Svib jest bardzo pofalowany, a zbocza niektórych pagórków potrafią być bardzo strome. W pewnym miejscu natknęliśmy się na prawdziwy wąwóz czy też urwisko. Nic dziwnego, że zmagania o ten teren trwały tak długo i były tak chaotyczne.

Another famous battleground lays northward of Chlum village. I'ts Svib forest (Swiepwald), where Prussian 7th Division fought against elements of Austrian II and IV Corps. Althought outnumbering their enemies 3 or 4 to one, Austrians didn't manage to clear the forest and moreover - they comittement in this place led to abandonment their northern flank, exactly in the spot where Prussian Second Army would strike later in the day. 
Very difficuld ground was the factor that certainly affected the fighting. As whole battlefield of Königgrätz, terrain here is very rugged. Some slopes are very steep and in one place we found real ravine. It's no wonder, that struggle for the forest was so confused and lasted so long.

Jegier na pomniku 8 batalionu wydaje się strzec południowego wejścia do lasu.
Jaeger of 8th batalion memorial guarding southern entrance to the forest.

"Droga poległych"wzdłuż której toczyły się szczególnie zacięte walki.
"Road of dead" where the fiercest fights took place.

Las, szczególnie w północno-wschodniej części usiany jest mogiłami żołnierzy.
North-eastern part of forest is dotted by soldiers' graves.

       

Chlum-Rozberice 1866-2011

Kolejnym przystankiem było pole bitwy pod Königgrätz (Hradec Kralowe). Skromne muzeum znajduje się nieopodal wsi Chlum. Miejscowość ta, razem z pobliskimi Rozbericami były areną walk pomiędzy pruską gwardią, która dotarła do centrum pozycji przeciwnika, a austriackimi korpusami, które rozpaczliwie próbowały odzyskać obie wsie. 

Teren bitwy okazał się być bardzo pofalowany. Niekiedy doskonale widać rzeczy znajdujące się kilka kilometrów dalej, na stokach sąsiednich wzgórz, podczas gdy te znajdujące się dwieście metrów od obserwatora ukryte są w fałdach terenu. W tej sytuacji zrozumiałem w jaki sposób pruski korpus gwardii zdołał dotrzeć do centrum austriackich pozycji niemal niezauważony.

Our next stop was on Königgrätz (Hradec Kralowe) battlefield. There is smal museum near the village of Chlum. Area around here and nearby Rosberitz saw much fights between Prussian Guards that took the position in the middle of enemy's lines and Austrian corps trying to retake both villages.

The terrain of the battlefield consists of gently rolling hills. Some times one can see things 3-4 kilometers distant while those 200 metres away are hidden in the folds of the ground. Considering this I finally understood how Prussian Guard Corps managed to infiltrate to the very centre of Austrian position virtually unnoticed.

Niedaleko muzeum stoi pomnik "baterii poległych", która zaskoczona przez pruskich piechurów straciła większość żołnierzy wraz z dowódcą oraz sześć z ośmiu dział. 

Behind the museum there is a memorial to "battery of dead" that, surprised by Prussian infantry lost its commanding officer and great part of men and six out of eight of its cannons.

W Rozbericach stoi pomnik czwartego pułku piechoty "Hoch-und-Deutschmeister", który  wdarł się do wsi pomimo morderczego ognia pruskich gwardzistów.

In Rosberitz - memorial of k.u.k. IR 4 "Hoch-und-Deutschmeister" whose soldiers broke into the village despite murderous fire of Prussian guardsmen.

Pomnik I korpusu austriackiego, zdziesiątkowanego podczas nieudanych szturmów na wieś Chlum. Wśród poległych znalazł się dowódca pierwszej brygady, generał Poschacher von Poschach.

Memorial to Austrian First Corps, decimated during futile atempts to retake Chlum. Commander of 1st Brigade, general Poschacher was also killed in this action.

Trutnov 1866-2011

Kolejnym odwiedzonym przeze mnie polem bitwy był Trutnow - miejsce jedynego, choć drogo okupionego zwycięstwa Austriaków. Przez pole bitwy wiedzie wspaniała "ścieżka edukacyjna", składająca się z kilkunastu tablic z opisem działań, ikonografią, a przede wszystkim ze wspaniałymi mapami, przedstawiającymi poszczególne fazy boju, w którym 10 Korpus generał Gablenza pokonał elementy 1 Korpusu pruskiego.

I have visited Trautenau (Trutnov), site of the only (albeit very costly) Austrian success, where the 10th Corps defeated elements of 1st Prussian Corps. Currently, one can follow "educational trail"  through the battlefield, with numerous stands with superb maps showing the course of battle.

Kluczem do zwycięstwa było opanowanie wzgórz na południe od Trutnowa. Oględziny pola bitwy wskazują, że teren był tu o wiele bardziej stromy od strony północnej, zatem atakujący w początkowej fazie starcia Prusacy mieli o wiele trudniejsze zadanie niż Austriacy, którzy próbowali odebrać pozycję w późniejszej fazie bitwy. 
Na zdjęciu kaplica św. Jana na wzgórzu zw. "Kapellenberg". Wokół kaplicy toczyły się zacięte walki, a dzisiaj w środku znajduje się małe muzeum.

Key to victory was the line of heights dominating the town from the south. Inspection of the battlefield shows that northern slopes are stepper, thus making initial attack of Prussians more difficult than the subsequent counterattacks by the Austrian brigades. 
On the picture: chappel of St John the Baptist on "Kapellenberg" hill. Place of fierce fights during the battle now contains small museum. 

 

Wzgórza nad Trutnowem, obecnie zamienione na park miejski, pokryte są pomnikami walczących oddziałów. Pomiędzy nimi pomnik poległego mjra Liposcaka, dowódcy III batalionu 24 pułku piechoty, który podczas obrony wzgórz poderwał swoich polskich żołnierzy do kontrataku, krwawo odpartego ogniem pruskich iglicówek.

Heights above Trautenau, currently within a City Park are dotted with monuments of units involved in fights. Among them - monument to mjr Liposcak of III Battalion of 24 IR, who led his Polish subordinates into fierce counterattack during the defence of heigts, and fell dead when attempting to push of fast-shooting Prussians.

Poniżej pomnik generała Gablenza, dowódcy 10 korpusu. Na ścianach wyryte są nazwiska oficerów poległych w bitwie. Do pomnika można wejść, aby z jego szczytu podziwiać panoramę pola bitwy (dziś w większości zasłoniętą przez drzewa). Gablenz, który polecił pochować się między swoimi żołnierzami, spoczywa w krypcie pod pomnikiem.

 

Below, the monument of general Gablenz, commander of 10th Corps. Names of officers who fell in battle are engraved on the sides. There is a posibility to climb the top of the monument for the view of the battlefield (currently obscured by trees). Gablenz, who's last will was to be burried among his soldiers, rests in the crypt of the memorial.

Po Trutnowem także spotkałem rekonstruktorów i dzięki uprzejmości jednego z nich miałem niekłamaną przyjemność załadować i strzelić z oryginalnej iglicówki Dreysego !

Near Trautenau I also met some reenactors, and thanks to one of them, I had a chance to load and fire original Dreyse needlegun !

Jiczin 1866-2011

Ostatni uikend czerwca spędziłem w północnych Czechach. Tak się akurat złożyło, że mijają 145 rocznice bitew wojny 1866 roku. W Jiczinie, mieście Wallensteina (i rozbójnika Rumcajsa) natknąłem się na rekonstrukcję walk na zabytkowym rynku. 

I spent last weekend of June in northern part of Czech republic. Coindicentaly, the 145th anniversary of battles of 1866 war were celebrated. In the town of Gitschin I attended a reenactment of fights that took place in the historical centre of the town.

 

W rzeczywistości walki w mieście rozgrywały się w nocy, a oddziałom pruskim przeciwstawiali się głownie żołnierze korpusu saskiego. Ponieważ niewielu jest rekonstruktorów odtwarzających Sasów (i to w dodatku w błękitnych mundurach z 1866 roku), tym razem naprzeciwko siebie stanęli Prusacy i Austriacy. 

Originally, the fiercest fights took place in the night, and it was mainly the soldiers of Saxon corps, who opposed the Prussian army. Because of lack of reenactors of Saxon army of 1866 (in light blue uniforms), today it was Prussians and Austrians who opposed each other on historical Market Square.

Gdyby ktoś był zainteresowany, w dniach 1-2 lipca 2011 roku, odbędzie się rekonstrukcja walk wokół Hradca Kralowe. Więcej informacji tutaj: http://www.gardahk.cz/chlum-1866/ .

Even bigger reenactment will take place near Hradec Kralove (historical Koniggratz), during 1-2 of June 2011. More informations available here: http://www.gardahk.cz/chlum-1866/ .

Grand Tactical Rules 1866

Ten zestaw przepisów przyciągnął moją uwagę ze względu na założenia, umożliwiające rozgrywanie wielkich bitew bez wdawania się w niuanse walk na poziomie batalionu. Po zakupie, okazało się, że przepisy zakładają kilka przeliczników - w największej skali podstawka symbolizuje 1000 piechurów, przy najmniejszej - 250. Co ważne, przepisy zostały zrobione dla skali 6 i 10 mm, ewentualnie - 15mm. Autor sam jest zapalonym graczem, a jego stoły plastyczne, robione dla potrzeb poszczególnych starć są klasą dla siebie. Oprócz przepisów, w książeczce zawarte są suplementy na temat taktyki, uzbrojenia i organizacji armii zaangażowanych w konflikt. Bibliografa zawiera prawie sto pozycji, wraz z ich krótkimi omówieniami, rzecz po prostu niespotykana. Jest tylko jeden problem - pomimo najszczerszych chęci, nie mam przekonania do  tej wojny, która wydaje mi się bardzo jednostronna głównie za sprawą przewagi pruskich karabinów. Ponieważ jednak podoba mi się mechanika przepisów i ich wielka prostota, postaram się zaadaptować je do realiów wojny secesyjnej.